การศึกษาสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพ การนำไปใช้ทางชีวภาพ และโลหะหนักจาก สารสกัดปลีกล้วยเพื่อใช้เป็นอาหารทางเลือก

A study of bioactive compounds, bioaccessibility, and heavy metals from banana blossom extract for alternative food

Name: น้ำฝน ไทยวงษ์

Name: นัฎฐา คเชนทร์ภักดี

keyword: ปลีกล้วย

; สารออกฤทธิ์ทางชีวภาพ

; ฤทธิ์ต้านออกซิเดชัน

; การนำไปใช้ทางชีวภาพ

; โลหะหนัก

; อาหารทางเลือก

; Banana blossoms

; Bioactive compounds

; Antioxidant activity

; Bioaccessibility

; Heavy metals

Abstract: หลักการและเหตุผล: ปลีกล้วยจากกล้วยหอม กล้วยน้ำว้า และกล้วยเล็บมือนาง มักถูกทิ้งเป็นของเสียทาง การเกษตรในระหว่างการผลิตเชิงพาณิชย์ ทั้งที่มีศักยภาพเป็นแหล่งสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพที่มีประโยชน์ต่อ สุขภาพ การวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปริมาณสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพ การนำไปใช้ทางชีวภาพ และความ ปลอดภัยด้านโลหะหนักของสารสกัดปลีกล้วยสายพันธุ์ต่างๆ เพื่อประเมินศักยภาพในการพัฒนาเป็นอาหาร ทางเลือก วิธีการศึกษา: ศึกษาปลีกล้วย 3 สายพันธุ์ในระยะอ่อนและแก่ ใช้ตัวทำละลาย 2 ชนิด (น้ำกลั่น 95°C และเอทา นอล 50%) วิเคราะห์สารประกอบฟีนอลิก ฟลาโวนอยด์ และฤทธิ์ต้านออกซิเดชันด้วยวิธี DPPH ABTS และ FRAP ศึกษาองค์ประกอบทางเคมีของปลีกล้วยสดและอบแห้ง วิเคราะห์โลหะหนัก 7 ชนิด (ทองแดง สังกะสี สาร หนู ปรอท ดีบุก แคดเมียม ตะกั่ว) ด้วยเทคนิค ICP-MS และประเมินการนำไปใช้ทางชีวภาพผ่านการจำลองระบบ ทางเดินอาหารของมนุษย์ ผลการศึกษา: ปลีกล้วยหอมระยะแก่ที่สกัดด้วยเอทานอล 50% แสดงศักยภาพสูงสุด โดยมีปริมาณสารประกอบฟี นอลิกและฤทธิ์ต้านออกซิเดชันสูงสุด (570.33±27.75 mg GAE/g extract และ 26.85±2.61 µmol TE/g extract ตามลำดับ) การวิเคราะห์องค์ประกอบทางเคมีพบว่าปลีกล้วยอบแห้งมีปริมาณโปรตีน เยื่อใย และ คาร์โบไฮเดรตเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ (8.23±1.00%, 24.63±2.56% และ 56.13±2.30% ตามลำดับ) เมื่อ เปรียบเทียบระหว่างสายพันธุ์ พบว่าปลีกล้วยหอมมีปริมาณสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพสูงสุดในทุกพารามิเตอร์ โดยมี ปริมาณสารประกอบฟีนอลิก ฟลาโวนอยด์ และฤทธิ์ต้านออกซิเดชัน FRAP เท่ากับ 570.33±27.75 mg GAE/g extract, 394.65±4.31 mg QE/g extract และ 15.70±0.35 µmol TE/g extract ตามลำดับ การวิเคราะห์ โลหะหนักพบว่าทุกสายพันธุ์มีปริมาณโลหะหนักอยู่ในเกณฑ์ปลอดภัย หลังจากผ่านการจำลองระบบทางเดิน อาหาร พบว่าปลีกล้วยหอมยังคงมีปริมาณสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพสูงสุด โดยมีปริมาณสารประกอบฟีนอลิก ฟลา โวนอยด์ และฤทธิ์ต้านออกซิเดชันเท่ากับ 375.48±15.23 mg GAE/g extract, 252.31±9.56 mg QE/g extract และ 19.41±1.21 µmol TE/g extract (DPPH) ตามลำดับ สรุป: ปลีกล้วยหอมเป็นสายพันธุ์ที่มีศักยภาพสูงสุดในการเป็นแหล่งสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพ มีความปลอดภัยด้าน โลหะหนัก และยังคงรักษาคุณค่าทางโภชนาการหลังผ่านการย่อยในระบบทางเดินอาหาร การใช้ประโยชน์จากปลี กล้วยสนับสนุนหลักการเศรษฐกิจหมุนเวียนและสามารถพัฒนาเป็นอาหารทางเลือกที่มีประโยชน์ต่อสุขภาพได้

; Alternative food

Abstract: Background: Banana blossoms from Musa AAA group (Kluai Hom), M. × paradisiaca (Kluai Namwa), and Kluai Lebmue Nang are typically discarded as agricultural waste during commercial production, despite their potential as valuable sources of bioactive compounds with health benefits. This research aimed to investigate the bioactive compound content, bioaccessibility, and heavy metal safety of banana blossom extracts from different cultivars to evaluate their potential for development as alternative foods. Methods: Three banana blossom cultivars were studied at young and mature stages using two extraction solvents (distilled water at 95°C and 50% ethanol). Phenolic compounds, flavonoids, and antioxidant activities were analyzed using DPPH, ABTS, and FRAP methods. Ch emical composition of fresh and dried banana blossoms was determined. Seven heavy metals (copper, zinc, arsenic, mercury, tin, cadmium, and lead) were analyzed using ICP-MS technique. Bioaccessibility was assessed through in vitro gastrointestinal digestion simulation. Results: Mature Kluai Hom extracted with 50% ethanol demonstrated the highest potential, exhibiting maximum phenolic content and antioxidant activity (570.33±27.75 mg GAE/g extract and 26.85±2.61 µmol TE/g extract, respectively). Chemical composition analysis revealed that dried banana blossoms had significantly increased protein, fiber, and carbohydrate contents (8.23±1.00%, 24.63±2.56%, and 56.13±2.30%, respectively). Cultivar comparison showed that Kluai Hom possessed the highest bioactive compound content across all parameters, with phenolic compounds, flavonoids, and FRAP antioxidant activity of 570.33±27.75 mg GAE/g extract, 394.65±4.31 mg QE/g extract, and 15.70±0.35 µmol TE/g extract, respectively. Heavy metal analysis confirmed that all cultivars contained safe levels of heavy metals within acceptable limits. Following simulated gastrointestinal digestion, Kluai Hom maintained the highest bioactive compound content, with phenolic compounds, flavonoids, and antioxidant activity of 375.48±15.23 mg GAE/g extract, 252.31±9.56 mg QE/g extract, and 19.41±1.21 µmol TE/g extract (DPPH), respectively. Conclusion: Kluai Hom demonstrated the highest potential as a source of bioactive compounds, heavy metal safety, and retained nutritional value after gastrointestinal digestion. The utilization of banana blossoms supports circular economy principles and can be developed into beneficial alternative health foods.

มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: นครราชสีมา

Email: library@rmuti.ac.th

Name: ทุนสนับสนุนงานมูลฐาน (Fundamental Fund)

Role: ผู้ให้ทุน

Created: 2567

Modified: 2026-05-19

Issued: 2569-02-16

งานวิจัย/Research report

application/pdf

tha

©copyrights มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล อีสาน

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	RMUTI_Peerayuth_Res69-02.pdf	2.03 MB	2	2026-08-23 09:48:44

ใช้เวลา

0.032799 วินาที