รูปแบบการจัดประสบการณ์การเรียนรู้เสริมสร้างความสามารถการแก้ปัญหาและการคิดอย่างมีเหตุผลของเด็กปฐมวัย

รูปแบบการจัดประสบการณ์การเรียนรู้เสริมสร้างความสามารถการแก้ปัญหาและการคิดอย่างมีเหตุผลของเด็กปฐมวัย

Name: จุฬาพร พลรักษ์

Address: มหาวิทยาลัยนครพนม

Organization : คณะครุศาสตร์

keyword: รูปแบบการจัดประสบการณ์การเรียนรู้

ThaSH: การศึกษาปฐมวัย

Classification :.DDC: 372.21

; การแก้ปัญหา

ThaSH: การแก้ปัญหาในเด็ก

; การคิดอย่างมีเหตุผล

; ทฤษฎีการสร้างองค์ความรู้

; การเรียนรู้แบบร่วมมือ

; การใช้สถานการณ์จำลอง

Abstract: การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน ความต้องการและองค์ความรู้ที่เกี่ยวข้อง ประกอบการร่างรูปแบบการจัดประสบการณ์การเรียนรู้เสริมสร้างความสามารถการแก้ปัญหาและการคิดอย่างมีเหตุผลของเด็กปฐมวัย (2) ทดลองใช้ร่างรูปแบบการจัดประสบการณ์การเรียนรู้เสริมสร้างความสามารถการแก้ปัญหาและการคิดอย่างมีเหตุผลของเด็กปฐมวัย (3) ศึกษาผลการใช้รูปแบบการจัดประสบการณ์การเรียนรู้เสริมสร้างความสามารถการแก้ปัญหาและการคิดอย่างมีเหตุผลของเด็กปฐมวัย ประกอบด้วย 3.1) เปรียบเทียบความสามารถการแก้ปัญหาและการคิดอย่างมีเหตุผลก่อนเรียนและหลังเรียนของเด็กปฐมวัยที่ได้รับการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ตามรูปแบบ และ 3.2) เปรียบเทียบความสามารถการแก้ปัญหาและการคิดอย่างมีเหตุผลของเด็กปฐมวัย ระหว่างกลุ่มที่จัดประสบการณ์การเรียนรู้ตามรูปแบบ กับกลุ่มที่จัดประสบการณ์การเรียนรู้แบบปกติ การวิจัยครั้งนี้ใช้กระบวนการวิจัยและพัฒนา (Research & Development : R&D) ในบริบทขอบเขตพื้นที่การวิจัยของโรงเรียนสังกัดเทศบาลเมืองนครพนม จังหวัดนครพนม โดยดำเนินการวิจัย 3 ระยะ ประกอบด้วย ระยะที่ 1 การศึกษาสภาพปัจจุบัน ความต้องการและองค์ความรู้ที่เกี่ยวข้อง เพื่อร่างรูปแบบการจัดประสบการณ์การเรียนรู้เสริมสร้างความสามารถการแก้ปัญหาและการคิดอย่างมีเหตุผลของเด็กปฐมวัย กับกลุ่มเป้าหมายครูเพื่อการสัมภาษณ์ จำนวน 4 คน และกลุ่มเป้าหมายนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 2 เพื่อการสังเกตพฤติกรรมการเรียน จำนวน 2 ห้อง ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) จัดเก็บข้อมูลโดยใช้แบบสัมภาษณ์ครูผู้สอน และแบบสังเกตพฤติกรรมการเรียนในชั้นเรียนของนักเรียน ระยะที่ 2 การทดลองใช้ (Try Out) ร่างรูปแบบการจัดประสบการณ์การเรียนรู้กับนักเรียนกลุ่มเป้าหมาย โรงเรียนเทศบาล 3 (พินิจพิทยานุสรณ์) จำนวน 21 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) และทดลองใช้แบบประเมินความสามารถการแก้ปัญหา และแบบประเมินการคิดอย่างมีเหตุผล ระยะที่ 3 การศึกษาผลการใช้รูปแบบการจัดประสบการณ์การเรียนรู้กับนักเรียนกลุ่มทดลองที่จัดประสบการณ์การเรียนรู้ตามรูปแบบ และกลุ่มควบคุมที่จัดประสบการณ์การเรียนรู้แบบปกติ โรงเรียนเทศบาล 3 (พินิจพิทยานุสรณ์) ห้อง 2/2 และห้อง 2/3 จำนวน 17 คน และจำนวน 18 คน ตามลำดับ ในภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2565 ที่ได้มาจากการสุ่มแบบกลุ่ม (Cluster Random Sampling) เครื่องมือที่ใช้จัดเก็บข้อมูลในระยะที่ 3 ได้แก่ แผนการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ จำนวน 24 แผน แบบประเมินความสามารถการแก้ปัญหา จำนวน 5 ข้อ และแบบประเมินการคิดอย่างมีเหตุผล จำนวน 5 ข้อ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบด้วย t-test (Dependent sample) การทดสอบด้วยสถิติ One way MANOVA และ Univariate Test ผลการวิจัย พบว่า 1. การศึกษาสภาพปัจจุบัน ความต้องการ และองค์ความรู้ที่เกี่ยวข้องสนับสนุนร่างรูปแบบการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ พบว่า (1) ครูผู้สอนได้กำหนดเป้าหมายและให้ความสำคัญกับบริบทการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ที่เสริมสร้างความสามารถการแก้ปัญหา และการคิดอย่างมีเหตุผลของนักเรียน แต่ยังไม่บรรลุผลตามเป้าหมาย จึงต้องการพัฒนาผู้เรียนอย่างรอบด้าน ทั้งด้านร่างกาย ด้านอารมณ์จิตใจ ด้านสังคม และด้านสติปัญญา ในมิติของศักยภาพการคิดแก้ปัญหาและสร้างความรู้ใหม่ในมุมมองที่ซับซ้อน ท้าทายและมีคุณค่ามากขึ้น (2) ร่างรูปแบบการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ มีองค์ประกอบ ได้แก่ 2.1) หลักการ แนวคิด ทฤษฎีพื้นฐาน 2.2) วัตถุประสงค์ของรูปแบบ 2.3) กระบวนการจัดการเรียนรู้ 5 ขั้น ได้แก่ ขั้นที่ 1 การเตรียมความพร้อมและสร้างความสนใจ ขั้นที่การวิเคราะห์และสร้างความเข้าใจ ขั้นที่ 3 การค้นหาและสร้างทางเลือกแก้ปัญหาด้วยเหตุผล ขั้นที่ 4 การตัดสินใจทางเลือกและปฏิบัติแก้ปัญหาและขั้นที่ 5 การสรุปความรู้ไปใช้และประเมินผล 2.4) ปัจจัยทางสังคมและการตอบสนอง 2.5) ปัจจัยสนับสนุน สื่อ และแหล่งเรียนรู้ และ 2.6) การวัดและประเมินผล ซึ่งพัฒนารูปแบบโดยประยุกต์ใช้แนวคิด ทฤษฎีการสร้างองค์ความรู้ การเรียนรู้แบบร่วมมือ และการใช้สถานการณ์จำลอง ผลการประเมินคุณภาพและความเหมาะสมของร่างรูปแบบการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ โดยรวมอยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.34 และ ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐานเท่ากับ 0.23 2. ผลการทดลองใช้ร่างรูปแบบการจัดประสบการณ์การเรียนรู้เสริมสร้างความสามารถการแก้ปัญหาและการคิดอย่างมีเหตุผล พบว่า นักเรียนที่ทดลองใช้ร่างรูปแบบมีพัฒนาการความสามารถการแก้ปัญหา และการคิดอย่างมีเหตุผลเฉลี่ยเท่ากับ 19.48 (S.D.=1.17) และ 17.62 (S.D.=1.24) ตามลำดับ ประกอบกับได้พิจารณาปรับปรุงสาระสำคัญบางประการของการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ให้สอดรับกับเงื่อนไขในการเรียนรู้ รวมทั้งความสามารถพื้นฐานและศักยภาพผู้เรียนมากขึ้น 3. ผลการใช้รูปแบบการจัดประสบการณ์การเรียนรู้เสริมสร้างความสามารถการแก้ปัญหาและการคิดอย่างมีเหตุผลของเด็กปฐมวัย พบว่า (1) นักเรียนที่จัดประสบการณ์การเรียนรู้ตามรูปแบบ มีความสามารถการแก้ปัญหาและการคิดอย่างมีเหตุผล หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ.05 ซึ่งมีคะแนนเฉลี่ยความสามารถการแก้ปัญหาก่อนเรียนและหลังเรียนเท่ากับ 16.82 และ 20.88 และคะแนนเฉลี่ยการคิดอย่างมีเหตุผล ก่อนเรียนและหลังเรียนเท่ากับ 15.05 และ 18.52 ตามลำดับ (2) นักเรียนกลุ่มที่จัดประสบการณ์การเรียนรู้ตามรูปแบบ มีความสามารถการแก้ปัญหาและการคิดอย่างมีเหตุผล หลังเรียนสูงกว่ากลุ่มที่จัดประสบการณ์การเรียนรู้แบบปกติ อย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .05 ซึ่งมีคะแนนเฉลี่ยความสามารถการแก้ปัญหาเท่ากับ 20.88 และ 18.55 และคะแนนเฉลี่ยการคิดอย่างมีเหตุผล เท่ากับ 18.52 และ 16.33 ตามลำดับ

Abstract: The purposes of this research were: 1) to study the current state, concern need assessment, and knowledge to contemplate learning experience model enhance problem solving abilities and rational thinking of early childhoods, 2) to try out learning experience model contemplation enhance problem solving abilities and rational thinking of early childhoods, 3) to study the effect of learning experience model contemplation enhance problem solving abilities and rational thinking of early childhoods, that composed of; 3.1) comparison of problem solving abilities and rational thinking of early childhoods, between before and after instruction based on learning experience model, and 3.2) comparison of problem solving abilities and rational thinking of early childhoods, between instruction based on learning experience model and traditional learning experience approach. This research methodology was processed based on Research & Development (R&D) with the area of Schools under Muang Nakhon Phanom Municipality, Nakhon Phanom Province, that designed for three phases and comprised of Phase 1: study of the current state, concern need assessment, and knowledge to contemplate learning experience model to enhance problem solving abilities and rational thinking of early childhoods with the target groups for interviewing of four teachers, and target groups of two classes for observing learning behaviors, that obtained using purposive sampling method, and collected data through interviewing forms and observing form. Phase 2: Tried out contemplation of learning experience model to enhance problem solving abilities and rational thinking of early childhoods, in Municipal Community School 3 (Pinitphittayanusorn) with 21 target group students, that obtained by using purposive sampling method, and including tried out the research instruments supported collecting data in this study. Phase 3: Studied for the results of learning experience model with experimental group and control group students of research study, in Municipal Community School 3 (Pinitphittayanusorn) for classes 2/2 and 2/3 of 17 and 18 students respectively, in the first semester of academic year 2022, those obtained using cluster random sampling method. The research instruments that implemented in the third phase were composed of 24 lesson plans, 5 item tests for problem solving ability and 5 item tests of rational thinking. The statistical approaches that assigned for analysis data were mean, standard deviation, t-test (Dependent sample), One-way MANOVA, and Univariate Test. The research results revealed that: 1. The contexts of current state, need assessment, and concern knowledge to support contemplation of learning experience model, found that: (1) the teachers concentrated in target learning and needed to enhance abilities in problem solving and rational thinking of learners, that were not successful and needed to develop the whole of learner efficacies, with physical, mind and emotional, social, and cognitive characters. Whereas they needed to increase higher of learner competencies in the dimensions of more complex and challenge in valuable problem solving and rational thinking abilities. (2) contemplation of learning experience model were constructed of 2.1) Principles, concepts, and fundamental theories, 2.2) Objectives of model, 2.3) Instructional process supported with 5 steps and those were: step 1 Worm up and engagement, step 2 Analysis and enhance understanding, step 3 Inquiry and present alternative strategies to solve problems, step 4 Decision with alternative approach and operate in problem solving, and step 5 Conclusion and application for knowledge, 2.4) Social factors and responsiveness, 2.5) Supported factors, medias, and learning resources, and 2.6) Measurement and evaluation. In addition, development of instructional model contemplation that constructed based on constructivist theory, collaborative learning strategy, and simulations approach, revealed the results of experts assessment in correctness and appropriateness characters with a high level of 4.34 score and standard deviation of 0.23. 2. The result of tried out contemplation of learning experience model to enhance problem solving abilities and rational thinking, revealed learners had the post score of abilities of problem solving and rational thinking, at 19.48 (S.D.=1.17) and 17.62 (S.D.=1.24) respectively. Furthermore, revised some critical details of management in learning experience with more appropriate in foundations and potentials of learners. 3. The results of implementation learning experience model to enhance problem solving abilities and rational thinking for learners, revealed that (1) the learners who were assigned learning activities based on learning experience model showed higher problem solving and rational thinking abilities than before learning, at the .05 level of significance, that had pretest and posttest scores in problem solving and rational thinking of 16.82, 20.88 and 15.05, 18.52 respectively, and (2) the learners who were assigned learning activities based on learning experience model showed higher problem solving and rational thinking abilities than control group at the .05 level of significance, that had the post score of abilities of problem solving and rational thinking with 20.88, 18.55 and 18.52, 16.33 respectively.

มหาวิทยาลัยนครพนม. สำนักวิทยบริการ

Address: นครพนม

Email: arcnpu@npu.ac.th

Name: รองศาสตราจารย์ ดร.อัญชลี สารรัตนะ

Role: ผู้ทรงคุณวุฒิภายนอก

Name: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วัชรี แซงบุญเรือง

Role: อาจารย์บัณฑิตศึกษาประจำหลักสูตร

Name: อาจารย์ ดร.สฤษดิ์ ศรีขาว

Role: อาจารย์บัณฑิตศึกษาประจำหลักสูตร

Name: รองศาสตราจารย์ ดร.นิราศ จันทรจิตร

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์หลัก

Name: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พิจิตรา ธงพานิช

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ร่วม

Created: 2566

Modified: 2569-08-28

Issued: 2569-08-28

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: Curriculum and instruction

Level: Doctoral Degree

Descipline: Curriculum and instruction

Grantor: มหาวิทยาลัยนครพนม

©copyrights มหาวิทยาลัยนครพนม

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	Julaporn_D (1).pdf	8.15 MB	17	2026-10-01 21:28:36

ใช้เวลา

0.029092 วินาที